भ्यागुताहरू

भ्यागुताहरूका लागि कुवा नै समुन्द्र। सम्पूर्ण भूगोल नै कुवा हो। वल्लो छेउको भ्यागुतो `म ठूलो हूँ´ भन्छ। पल्लो छेउको भ्यागुतो पनि झुक्न चाहँदैन। कुनै दिन भ्यागुताहरूको दिलको कुवामा घाम लाग्यो भने ट्याप्याक्कै मिल्छन् पनि। फेरि यस्तो दिन पनि आउँछ, उनीहरूकै मनलोकको चट्याङले छुट्याउन खोज्छ उनीहरूलाई। टुक्रिन्छन्, छुट्छन्, तहसनहस हुन्छन्। वरिपरिका अरु ससाना माछाहरूलाई उनीहरूको उचाली-पछारी कुनै सर्कसको जादूभन्दा फरक लाग्दैन।

कथा- `भूत हुन्छ र?´

स्कुल पढ्ने बेलाको कुरा हो, म त्यस्तै १३/१४ वर्षको थिएँ। गाईवस्तु चराउन भनेर घरभन्दा निकै टाढा अँगेरी वन पुगेको थिएँ। झमक्कै साँझ परिसकेको भएपनि मीठो मुख लगाएर चर्दाचर्दैका गाई गोरुलाई घर तिर धपाउन मन नै मानेन। यसै त स्वतन्त्र डुलिहिड्न पाउनु पर्ने उनीहरूलाई  हामी बन्धक बनाएर अन्याय गरिरहेका हुन्छौँ/छौँ, त्यसमाथि अघाउँजी घाँस खान पनि दिएन भने त महापाप लाग्ला। यस्तै सोच्दासोच्दै अब त घाम डुबेको पनि निकैबेर हुन लाग्यो।

मैले जतिञ्जेल कुरे पनि आज उनीहरूको भोक मेटिएला जस्तो नलागेपछि उनीहरूलाई धपाएर घरतिर फर्काउन थालेँ। त्यो बाटो आउँदा जाँदा बाटैको पिठ्युमा एक्ले-वर पर्थ्यो, जुन डरलाग्दो भिरकै छेउमा उभिएको थियो। धेरै पहिले त्यही भिरबाट कथुरे शेर्पा लडेर मरेको थियो रे। गाउँलेहरू हामी केटाकेटीहरूलाई भन्थे-`साँझ परेपछि त्यतातिर एक्लैदोक्लै हिँड्ने नगर्नु, कथुरेको आत्माले तर्साउँछ।´ उनीहरूको अलौकिक आस्था थियो-`झुन्डिएर/डुबेर/लडेर मरेका मान्छेहरूको आत्मा सोही स्थान वरपर भूत बनेर भौतारिन्छ। रात परेपछि पनि अटेर गरेर कोही त्यता हिँडडुल गर्यो भने उसको सातो लिन्छ र बिरामी बनाउँछ; आँफैसँग लिएर जान पनि सक्छ।´ यस्तै अनेक डरलाग्दा कथनहरू सुनाउँथे गाउँलेहरू।

जब जब साँझ झनझन छिप्पिँदै गयो र म त्यही वरको छेउछाउ पुग्दै गएँ, मनमा डर बढ्दै जान थाल्यो। मुटुमा धड्कनले ढ्याङ्ग्रो ठोक्न थाल्यो। मलाई त्यो बाटो नहिँडी त भएकै थिएन, एक्ले-वर नकटी त भएकै थिएन। अन्त कतैबाट जाउँ भन्नलाई पनि अरु कुनै रास्ता थिएन। मनमनै यस्तो सोचेँ- `गाई देवीकी अवतार हुन्, गोरु परमेश्वर शिवजीका। यसकारण मलाई कथुरेको भुतले तर्साउने हिम्मत सायद गर्दैन।´ अनेक सम्झेर/कल्पेर मनलाई थुप्थुप्याउन त खोजेँ। तर पनि जतिजति वर नजिक हुँदै थियो, त्यति त्यति डर बढ्दै थियो।

एक्ले-वरको नजिकबाट के कटेको मात्रै थिएँ, धड्कनको ढ्याङ्ग्रो मुखबाटै निस्किउँला जस्तो गर्न थाल्यो। अन्तिममा हिँडिरहेको गाईको पुच्छर निमोठेँ र सबै गाईवस्तुलाई दगुराएँ। सातो नै जाला जस्तो भएपछि यस्तो बेला सकेसम्म दगुरेर भाग्नुको अर्को विकल्प नहुँदो रहेछ।

कथुरेको भुतबाट त कसोकसो गरेर फुत्किएँ। केहीबेर पछि फेरि अर्को भूतको अड्डा आइपुग्यो, जसलाई गाउँलेहरू भूते दह भन्थे। रात परेपछि त्यही दहछेउ खोलामा भौतारिने र नजिकैबाट खोला तर्नहरूलाई त्यहाँको भूत लाग्छ भन्ने गाउँलेहरूको सोचाइ थियो। परापूर्व कालमा सात जना दिदिबहिनी त्यही दहमा पौडी खेल्ने क्रममा डुबेर मरेका थिए रे। आजकाल रात परेपछि उनीहरू त्यहीँ उत्रेर नाच्छन् अरे। फेरि डरले थरथर कमायो मलाई। यसपटक भने यस्तो गरेँ- अन्तिममा हिँडेका दुई वटा गोरुलाई पछाडि पारेर आफू बिचमा घुसेँ। बल्ल अलि सुरक्षित महसुस भयो।(गाउँमा विभिन्न यस्ता ठाउँहरू छन् जहाँ कतै कोही अबिवाहित चेली पेट बोकेर झुन्डिएका छन्, त कतै लडेर वा डुबेर मान्छेहरू मरेका छन्।)

सास न बास भएर घर पुग्दै गर्दा लागिरहेको थियो आज मैले ढिलासम्म वस्तु चराएर गल्ति गरेँ। `उनीहरू पो भूतदेखि डराउँदैनन् , मलाई त डर लाग्छ नि!´

घरछेउ पुगेको मात्र थिएँ, घरभित्रबाट मान्छेहरू रोइरहेको आवाज आइरहेको सुनेँ। बुवा आँगनमै हुनुहुँदो रहेछ, आँसु पुछ्दै नजिक आउनुभयो र भन्नुभयो-"निकै ढिला गरिस् त, आलोक!" म घबराएँ तर केही बोलिनँ। गाईवस्तु बाँधे र धारामा गएर हातगोडा-मुख धोएँ। त्यसपछि दलानमा टेकेको मात्रै थिएँ मलाई गम्ल्याङ्गै अँगालो हालेर बुवा फेरि जोडजोडले रुन थाल्नुभयो। मैले केही कुरा बुझेको थिइनँ, त्यसैले निन्याउँरो हुँदै सोधे-"के भयो बुवा?"

उहाँको जवाफ एकछिन त मलाई पत्याउनै मुस्किल पर्यो। मानौँ मेरो टाउकोमाथि भर्खरै चट्याङ पर्यो र मेरो गिदी छरपस्ट बनाइदियो। फनफनी दिमाग घुम्न थाल्यो। उहाँले भन्नुभएको थियो-"आलोक! बेटा! काभ्रोको रुखबाट लडेर हजुरबुवा बित्नुभयो बाबू! आज तेरो हजुरबुबालाई घाँसले लग्यो छोरा! उब उहाँ हामीलाई सदाका लागि छोडेर जानुभयो।"

मैले आँफूलाई रोक्नै सकिनँ। दगुर्दै घरभित्र पसेँ। उहाँलाई भुइँमा सुताएर राखिएको थियो। आँखाहरू तलाउ बने र आँसु भरिएको पानी बन्यो, पोखिन थाल्यो, पोखिइरह्यो। केही बोल्न सकिनँ। हजुरबुवालाई अँगालेर चिच्याउन पनि सकिनँ। मम्मी छेउमै गजधम्म बसिरहनु भएको थियो- झरीपछिको शान्त तर धमिलो पोखरी जस्तो। उहाँका सुन्निएका आँखाले एकोहोरो हजुरबुवालाई हेरिरहेका थिए। छेउमा दाई, दिदि, काका, काकी, भाइ, बहिनी, सबैजना हजुरबुवालाई नै हेर्दै रोईरहेका थिए। तर हजुरबुवा भने रुनुभएको थिएन। उहाँ त रहस्यमय तरिकाले अन्तै कतै हेरिरहनु भएको थियो। उहाँको नजर हामी कसैको नजरसँग पनि मिलेको थिएन।

यसरी मलाई हदैसम्म प्यारो मान्ने र माया गर्ने हजुरबुवा बित्नुभयो। भन्नुहुन्थ्यो-"आलोक बेटा! तँ ठूलो मान्छे बनेस्, सदा झुक्नुपर्ने ठाउँमा झुकेस्, उठ्नु पर्ने ठाउँमा उठेस् है, बाबु?" सदा यस्तो आशिर्वाद दिएर नथाक्ने हजुरबुवाले आज सदाका लागि थकाइ मार्नुभयो।

सही समय त हैन तर यसैबीच मलाई झट्ट सम्झना भयो-`हजुरबुवा पनि कथुरे शेर्पा जसरी लडरै मर्नुभयो। यदि कथुरे भूत बनेकै हो भने के अब हजुरबुवा पनि भूत बन्नुहोला? के अब उहाँले हामीलाई तर्साउनु होला? उहाँ त झन घरै छेउको काभ्रोबाट खसेर मर्नुभएको हो! के अब हाम्रो घर मसानघाट बन्छ त उसोभए? अब के हामी उहाँको भुतदेखि तर्सेर/डराएर आफ्नै घर छोडी भाग्नु पर्यो? मनमा अनेक सवालहरू उब्जिए।

यसपटक त यो सब सोचिसक्दा समेत मेरो मनमा फिटिक्कै भय उत्पन्न भएन। डर/त्रास/ढुकढुकी केही बढेन।

न त हामी कहिल्यै घर छोडेर बसाइँ हिड्यौँ, न त कालान्तरमा हजुरबुबा भूत हुनुभयो, न त कसैलाई तर्साउनु नै भयो। गाउँमा न कोही सातो गएर बिरामी भयो, न त अँध्यारोमा हिँडेर कसैको होस नै गुम्यो। भुतका सबै किस्साहरू हावादारी रहेछन्/बकवास रहेछन् भन्ने कुरा मैले त्यतिबेला बल्ल बुझेँ जब हजुरबुवा भूत हुनु भएन, हजुरबुवा नै रहनु भयो सदासदा!!

-सुमन भट्टराई।

"स्वर्ग र देवीदेवता"

गाडीले धिकिर धिकिर गर्दै जसोतसो अन्तिम स्टेसनसम्म पुर्यायो। साँझ लगभग परिसकेको थियो। दसैंको आगमन करिबकरिब भैसकेको भएपनि झरी वर्षातले प्रकृतिलाई माया मार्न सकेकै थिएन। र हामीलाई घर पुग्न अझै कम्तिमा दुई घण्टा ठाडो ओरालो पैदल हिड्नु पर्ने थियो। यसै पनि साँझ पर्न लागेको र पहाडले हुस्सुको बाक्लो घुम्टो ओढिरहेको हुनाले झमक्कै भैसकेको थियो।

गाह्रो त के थियो भने- ओरालो जानू पर्ने, चिप्लो बाटो र जुकाको जगजगीले गर्दा यसै त्रसित हामी साथमा २०/३० किलोको झोला पनि बोकिरहेका थियौँ। अँध्यारो भैसक्यो। र अर्को आपत आइलाग्यो। झरी फेरि बर्सिन थाल्यो। मोबाईल नबालि हिड्न नसक्ने अवस्था आउँदै थियो र झरी! लु खा! अब मोबाइल पनि बिग्रिने भैगयो!

यात्रा रौनकमय बनाउने हेतुले दाईले माहोल तताउने शैलीको कविता वाचन गर्न थाल्नुभो-

`यो गोरेटो बाटो
नदीको रफ्तार जस्तो
जता बगाए पनि हुने
जता तेर्स्याए पनि मिल्ने।
कविको कलम जस्तो
जता बटारे पनि हुने,
जता घुमाए पनि हुने।
उक्लिन चाहे उक्लिन मिल्ने
ओर्लन चाहे ओर्लिन मिल्ने।´

एक वर्षपछि घरको आँगन टेक्ने अवसर र बुबा आमाको पाउ छुने चाहनाले हामी रमाउँदै हिँडिरहेका थियौँ। अप्ठ्यारोलाई `एडभेन्चर´मा बदलेर हिडिदिउँ न! मज्जा भैहाल्छ। अनि त रमाइलोको यात्रा सुरु भयो। साँघुरो बाटोका दायाँ र बायाँ पट्टि कराईरहेका किराहरूले पनि हाम्रै स्वागत गरेझैँ लाग्यो।

वर्षायामभरि झरीले हिर्काएर बाटोको सतहमा परेका खाल्डाखुल्डीको समेत प्रवाह नगरि लड्दै, घस्रिँदै, उफ्रिँदै हिडिरह्यौँ। अँ त! यात्रामा को को थियौँ भनेर भन्न त भसक्कै भुलेछु। दाजु-भाउजू, ६ वर्ष लाग्दै गरेकी भान्जी र म थियौँ। ठट्टा र हाँसो सँग आफ्नो गाउँको वासना पनि मिसिन थाल्यो। झुल्दै गरेका धानबारीका आली खोल्सीमा हाम्रो स्वागतका लागि खटिएका भ्यागुताहरूले पनि स्वातग गीत गाईरहेका थिए। आम्मै! कति रमाईलो।

त्यत्तिकैमा फेरि अर्को रमाईलो घटना घट्यो। म दुई चार पटक चिप्लिईसकेको थिएँ। पाचौँ पटक चिप्लिए पछि भने दाजुले कविता रच्न थाल्नुभयो।

"यो पहराको कसम-
मेरो कान्छोलाई
माटोले माया मार्न सकेन
लु हेर, पटक-पटक
काखमा बसाईरहेको।
ए कीरा-किरी!
ए भ्यागुता-भ्यागुती-
बजाओ बाजा
फेरि एकपटक!"

कति हाँस्नु! हा हा हा!!

मेरो भागमा बोझ अलिक बढी थियो- पिठ्युँमा ६५ लिटरवाला ट्रेकिङ झोला, एक हातमा भान्जी, अर्को हातमा उनको झोला। रपनि भारीको प्रवाह नगरी रमाउँदै अगाडि बढियो। अब त पुग्न लागि गईयो नि। लडेर उठ्न मात्रै भ्याएको के थिएँ-मम्मीको फोन आयो। "कहाँ आईपुग्यौ बाबू?" मैले स्याँस्याँकै स्वरमा भनेँ,"अब पुग्न लाग्यौँ, बुढिमाऊँ!" मम्मीले कठैको स्वरमा `कति गाह्रो भो नि आज!´ भन्नुमात्रै के भाथ्यो म पड्किएँ, "लु लु ठिक्क नपार्नु, आएसि सुनाउँला!"

फेरि एकलट हाँस्दा नहाँस्दै घर पुग्न लागिहालियो। कसो कसो झण्डै भान्जी पनि बोक्नु परेको। थाकेर हिँड्न सक्दिनँ भन्न थालेकी उनलाई खेल खेल्ने भन्दै काउन्ट डाउन दिँदै घर पुर्याएँ।



झोला के बिसाएको मात्र थिएँ, अनि पो थाहा भयो- काँध त लठ्ठै भएछ हात उठाउनसम्म नसक्ने गरि। निथ्रुक्क भिजेर पुगेका हामीले तातो नुनपानीमा गोडा डुबायौँ। आनन्द आयो। काँध भने मम्मीको हातको मसाज र तातो तेल नपाए सम्म तङ्ग्रिन सकेन।

यसरी यात्रा अति कठिन भए पनि गन्तव्य उत्कृष्ट भएका कारण दु:ख पनि दु:खजस्तो लागेन। हामी स्वर्ग पुग्यौँ र देवी-देवता हाम्रो अगाडि साक्षात उभिनुभएको थियो- बुबा र आमा!!

अन्तत: यो रोमान्चक यात्रा हामी त्यस दिन गर्दै थियौँ, जुन दिन मेरो जन्मदिन पर्थ्यो। असोज दस गते- मेरो चौबिसौँ बर्थ डे। बिहान पाँचै बजे हामी गाउँको यात्रामा निस्किदै थियौँ, राती बाह्रै बजे मेरो लागि दादा-भाउजुले केक काटिदिनु भयो।  केही केक खायौँ र केही आइसक्रीमको बक्समा प्याक गरेर ब्यागमा राख्यौँ ताकि घर पुगेर बुबा मम्मीलाई पनि खुवाउन सकूँ।

खुसी थिएँ, कोही आफ्ना हुनुहुन्छ जो मनदेखि आफ्नो महसुस गराउन सदा तत्पर रहुनुहुन्छ। यो सब माया, खयाल र हर कदममा दिनुभएको साथका लागि दादा-भाउजुप्रति सदा आभारी रहने छु।

यसरी हामी घर पुग्यौँ र म मेरा सृष्टिकर्ताहरूको चरणमा झुक्न पाएर मख्ख भएँ।

सायद यतिबिघ्न विशेष तरिकाले मैले मेरो जन्मदिन आजसम्म कहिल्यै मनाएको थिइनँ। जो कोही सबैभन्दा बढि खुसी सायद यसैबेला हुन्छ होला। जब उसले एक वर्ष पछि घर जाने अवसर पाओस् र त्यसैदिन उसको जन्मदिन परोस्। यति सुन्दर समय सायद अरु कुनै अवसर वा उपलब्धिमा पनि प्राप्त हुँदैन होला। म कति भाग्यमानी!! 😍😍

-सुमन भट्टराई।

कविता- "भोकको विद्रोह"

आफ्नै आङको झोलुङ्गोमा
छाउरा-छाउरी चल्ट्याङ-चुल्टुङ झुण्ड्याउँदै
एक कङ्गारू आमा गोडा लतार्दै
हिँडिरहेछु जीन्दगीको किनारै किनार,

बासस्थान पुग्न सके त बाँच्थेँ हुँला . . .

बाटो सबै सिमसार छैन,
बाटोमा जताततै सियाँल छैन,
कतै तातो मरुभूमी जस्तो,
कतै बर्खेभेलको खहरे जस्तो;

पिल्सिँदै-ताछिँदै लम्किरहेछु जसोतसो . . .

यही खाल्डोमा बसौँ, अभाव छ-
रोगबाट त बचुँला, भोकले छोड्दैन,
सिकारीको बन्दुकदेखि लुक्दै-भाग्दै,
जुनकिरीको उज्यालो पछ्याउँदै-

नसके पनि जानु छ, नसके पनि सक्नु छ . . .

बल्लतल्ल भेटेको छु खोला-
धमिलो होस् या दुषित पानी,
पिइनँ भने मर्छु, पिए थाहा छैन-
घुँडा टेक्छु,निहुरिन्छु,मुख डुबाएर टन्न पिउँछु;

अञ्जुली भरेर पिलाउछु बच्चाहरूलाई . . .

भोक कराउँछ- साथमा खानेकुरा छैन,
कतै भेटिन्न मानवताको साइनो यो समय,
घरको अन्न सम्झिन्छु, घुटुक्क थुक निल्छु,
लम्किन्छु-लम्किन्छु बलले भ्याएसम्म-

बाँचे भने रुम्जाटार पुगुँला;

नबाँचे- यसैपनि म यतिबेला घाटमै सुतिरा'छु ||

-सुमन भट्टराई।

"छिट्टै नीको हुनुस् है, हजुरआमा!?!"

केही दिन अगाडिको कुरा हो। लकडाउनमा पिल्सिएका हामी (ठुल्दिदि र म) लुँडो खेल्दै समय व्यतीत गरिरहेका थियौँ। त्यसैबीच (कोरोना सुरु हुनु भन्दा केही दिन अगाडि गाउँ जानुभएको) कृृृृृष्णहरि दाजुको फोन आयो, "कान्छा, के गर्दै छौ?" 

"यसै घाम ताप्दै बसेको।" मैले भनेँ।

"हजुरआमाको वाक्य बस्यो, हामी बैतर्नी पूजा गर्दै छौँ!"

यति सुन्दा नसुन्दै दिदी भक्कानो छोडेर रुन थाल्नु भयो। परिवारकै जेठी सन्तान भएकाले दिदी हजुरआमासँग अलि बढि नै नजिक हुनुहुन्थ्यो, सायद यो त्यसकै प्रभाव थियो। यता म भने खासै भावुक भईनँ। यसको मतलब म हजुरआमाको नजिक नभएर भने हैन। अस्ति भर्खरसम्म स्वस्थ हजुरआमा एक्कासि यस्तो अवस्थामा पुग्नुभएको कुरामा मलाई त विश्वास नै लागेन।

सम्झिन त उहाँको अनुहार झलझलि सम्झिरहेको थिएँ। वर्षौँदेखि शीरमा जमरा राखिदिने, निधारमा टीका टाँसिदिने ती नाडीहरू चल्न छोडे भन्ने सुन्दा, कस्सम, मैले पत्याउनै सकिनँ।

काठमाडौंबाट हरेक पटक कोसेली नलिई खालि हात जाने हामीहरूलाई उल्टै के के खानेकुरा खुवाउने ती देवी कसरी यति चाँडै बिदा हुन सक्नुहोला? यो त बिल्कुल असम्भव कुरा हो।

सानो छँदाको कुरा पनि झल्झलि आँखामा आयो। हामी अलि बढि नै चुलबुले थियौँ, छुच्चा थियौँ। बगैंचाको सुन्तला दिनभरि चोर्थ्यौँ- कति खान्थ्यौँ, कति नष्ट गर्थ्यौँ। हजुरबुबाले देख्नुभयो भने गाली गर्नु हुन्थ्यो; हजुरआमा भने `टन्न खाओ´ भन्दै उक्साउनुहुन्थ्यो। हामी नातिनातिना सबै-सबैकि प्यारी हजुरआमा यता हामी कोरोनाको कहरमा फसेर भेट्न जानसम्म नसक्ने परिस्थितिमा गुज्रिरहेको बेला अलप हुन सक्नु होला र?

मनले भनिरह्यो- `अहँ! सक्नुहुन्न!´

सँगसँगै हजुरबुवाको अनुहार पनि सम्झिएँ। यतिबेला चैँ मन एकदम गह्रुङ्गो भयो। सारा जीवन सँगै कटाउनु भएका हजुरबुबाले आमा बिना कसरी सम्हाल्नुहोला आँफूलाई। जाबो चार वर्ष प्रेममा परेको मलाई त यसबाट छुट्टिनु पर्दाखेरि अस्तिनै अलि अघि मरुँलाझैँ भएको थियो, उहाँको त झण्डै एक शताब्दीदेखिको साझा रास्ता (साझा रिस्ता), टुक्रियो भने बाँकी यात्रा बा एक्लै गर्न सक्नुहोला? कठै! `प्रभो, दया राख! हजुआमालाई सञ्चो पारिदेऊ!!´

(केही वर्ष पहिले हजुरआमाको पाठेघरको अपरेसन गरिएको थियो। उहाँ लामो समयसम्म डिप्रेसनमा जानुभयो। अनेक उपाय लगायौँ यद्यपि मेडिकल डक्टरहरूको कुनैपनि आैषधिले उहाँलाई नीको पार्न सकेन। एकजना आफन्तको सुझावमा एउटा आयुर्वेदिक डक्टरको आैषधि खुवाउन थाल्यौँ। होसी/बेहोसीका अनेक भाषा बोल्न बानी पर्नुभएकी, खाने कुरा नखाइदिने, नखाने कुरा खाइदिने, चर्पी जाने चेतसम्म गुमाइसक्नु भएकी हजुरआमा बिस्तारै ठिक हुँदै जानुभयो।)

यसरी बाँच्नुभएकी हाम्री हजुरआमा। लगभग दुई महिना अगाडिमात्रै ती आयुर्वेदिक डक्टरले अंकललाई फोन गरेर `अब आैषधि छुटाइदिनु भए हुन्छ,´ भनेछन्। बिडम्बना आैषधि छुटाएको दुई दिन पनि नबित्दै फेरि हजुरआमालाई पुरानै डिप्रेसनको व्यथाले च्याप्न थाल्यो। फेरि चेत गुमाउँदै जान थाल्नुभयो। आैषधि छुटाएकोमा पछुतो मान्दै अंकलले फेरि आैषधि त खुवाउन थाल्नुभयो तर व्यथा हटेन। अवस्था झनझन नाजुक हुँदै गय‍ो। र उहाँको बैतर्नी पूजा गर्नुपर्ने सम्मको परिस्थिति सिर्जना भयो।

हामी यताबाट लगातार सम्पर्कमा रहिरह्यौँ। नभन्दै भोलिपल्ट आमाको अवस्थामा सुधार देखियो, चेतना नफर्किए पनि नाडीहरु चल्न थाले, उहाँको मुख खुल्यो, "पानी!" अंकलका छोरीहरू (बहिनीद्वय) प्रजना/सृजनाले खुसी हुदैँ झण्डै टिप्लिक्क आँशु नै चुहाए।

अझैपनि लकडाउन कायमै छ। हामी यता साँघुरा कोठाभित्र थन्किएर बस्न बाध्य छौँ। उहाँलाई अझैसम्म सुझबुझको बोली फुटेको छैन। अनेक कुरा बोल्नु हुन्छ अरे, खाने कुरा अझै जबर्जस्ति खुवाउनु पर्ने अवस्था छ अरे। 

`हे बरै, यस्तो खै कहिले सम्म पो हो!´

काश ती आयुर्वेदिक डक्टर अलि बढि दयालु र समझदार हुन्थे त `आ‌ैषधि छुटाइदिनू´ भन्ने थिएनन् सायद। सायद हाम्री हजुरआमा उस्तै मायालु, सचेत, ज्ञानी र सज्जन हुनुहुने थियो। यद्यपि यस्तो भएन। अब त यति मात्रै भन्न सकिन्छ-"नीको पारिदेऊ भगवान हजुरआमालाई। आउने दसैंमा पनि हामी उसैगरि उहाँको हातबाट टीका जमरा लगाउन चाहन्छौँ, उहाँको दिलको आशिर्वाद थाप्न चाहन्छौँ।"

""छिट्टै नीको हुनुस् है, हजुरआमा!?!""

__हजुरको प्यारो नाति,

©सुमन भट्टराई।

कविता- "बेचैनी"

सुत्न खोजिरहेछु,
सुत्नै सकेको छैन;
सिरानी भरि
काँडा बिछ्याएझैँ लाग्छ।

सायद ती पैतालाहरूले
स्राप पो दिए कि?
जो राजमार्गमा यतिबेला
पैदल हिँडिरहेछन्!!

-सुमन भट्टराई।

कविता- "दृष्टिकोण"

आकाशबाट एउटा तारा खस्यो-
देख्नेहरूले परेला दान गरे।
जो जसले देखेनन्,
उनीहरूको परेला खस्नबाट जोगियो।

देख्न पाउनु पनि सधैं भाग्य हुँदैन,
जस्तो कि- वर्तमान ताण्डव नृत्य।

- सुमन भट्टराई